Türkiye sınırları dahilinde, evinde Scrikss marka dolmakalem olmayan bir dolmakalem sever var mıdır, bilmiyorum. Gerek piyasadaki yaygınlığı ile, gerekse, ulaşılabilir fiyatı ile, her dolmakalemperverin evinde mutlaka Scrikss marka dolmakalem vardır. Yabancılar için de, Türkiye’de üretilen ve kendileri için pek ulaşılabilir olmayan bu kalem her zaman bir merak konusudur. Ancak, benim de bu blog vesilesi ile tanıdığım İspanyol asıllı “kalem arkadaşım” Bruno Taut içinse, Scrikss aynı zamanda İspanyol kalem tarihinin izini sürmek bakımından ayrı bir önem taşıyor. Bu sebeple, bu postu hazırlamamda yardımcı olan Bruno’ya tekrar teşekkür etmek istiyorum.

Bu yazının en zor kısımlarından biri, Scrikss’in tarihçesini yazmak oldu desem yeridir. Bunun için Bruno ile uzun yazışmalar yapmak durumunda kaldık ve işin içinden çıkamadık. Zira, Bruno’nun İspanya üzerinden yaptığı araştırma ile benim buradan yaptığım araştırma maalesef birbiri ile uyumlu değildi.

İspanya üzerinden Bruno’nun yaptığı araştırma ile Scrikss’in en erken dönem izine 1959’da rastlıyor ve Scrikss markasının Barselona’da tescil edildiğini görüyoruz. 1963 yılında ise hem isim hakkını hem de makinelerini Estilograficas Jabalina isimli kalem firmasına satıyor ve yine 60’lı yıllarda Mowe S.A. isimli bir İsviçre firması aracılığı ile Scrikss’in isim hakkı Türkiye’de bir şirkete satılıyor. Ancak Jabalina’da o tarihten 80’li yıllara kadar STYB adı altında kalem üretimine devam ediyor.

Scrikss’in kendi sistesine göre, hikaye Scrikss’in 1939 yılında İspanyol iç savaşı esnasında Albacete kentinde dolmakalem üretimine başlamasıyla start alıyor. (Ancak, Bruno’ya göre, o tarihlerde İspanya’da dolmakalem üreten bir fabrikanın kurulması pek mümkün değil.) 50’li yılların sonunda İsviçreli Mowe S.A. firması Scrikss’in isim haklarını satın alarak, 1963 yılında Türkiye’de kurulan Maden ve Plastik Sanayi A.Ş. firmasına 1964 yılında satıyor. Böylelikle, 1964 yılında Scrikss markalı ilk tükenmez kalem, 1966’da ise ilk dolmakalem Türkiye’de üretiliyor.

 

Fotoğraflarda gördüğünüz gibi, elimde yaklaşık 13 Scrikss kalem mevcut. Bunların 9 tanesi ise dolmakalem. Kalemlerin tek tek incelemelerini sonraya bırakıyorum. Çünkü her biri ayrı incelemeleri hak ediyorlar. Ancak genel olarak konuşursak, Scrikss kalemler, ucuz, ulaşılabilir ve fiyatlarına göre şaşırtıcı derecede iyi uçlara sahip kalemler. Ayrıca, tüm Scrikss kalemler ömür boyu garantiye sahip. Bu da Türkiye’de görmeye alışkın olmadığımız, ilginç ama bir o kadar da güzel bir yaklaşım.

Gelelim eksilerine: Elimdeki kalemleri kalemleri, eskiden yeniye doğru dizmeye çalıştım. (Yeşil en eski, gümüş rengi en yeni) Kalemler oldukça benzer nitelikte ve üstlerinde modellerini gösteren herhangi bir ibare olmadığı gibi, Scrikss’in oluşturduğu da böyle bir kayıt bulunmuyor. Kalemlerin yapısından kaynaklanan en büyük sorun ise, çoğu kalemde, kapağın geçmeli sistemi yüzünden kapaklarda çatlama meydana gelmesi.

 

Yukarıdaki fotoğrafta ise farklı uç ve damak yapılarını görebilirsiniz. Yani kendine özgü bir damak ya da uç yapısından söz etmek mümkün değil.

Ayrıca dikkatli okuyucular, ilk fotoğraftaki versatil ve tükenmez kalemlerin yanında masadaki bu siyah kübik formlu fosforlu kalemin neden orada olduğunu sorgulamışlardır sanıyorum. Scrikss, son yıllarda kırtasiyelerin dolmakalem reyonlarının yanısıra diğer reyonlarında da, tükenmez kalemler, fosforlu kalemler ve versatil kalemler ile domine etmeye başladı. Bu da yeni fosforlu kalemlerden bir tanesi. Oldukça yenilikçi ve güzel ancak Scrikss’in bu yenilikleri dolmakalem piyasasında da göstermesini diliyorum.

Sevgiler